Kerkliedwiki 5 jaar.png
Kerkliedwiki wenst je een gelukkig nieuwjaar!
Een feestelijk jaar, want Kerkliedwiki bestaat nu 5 jaar. Dat gaan we vieren op 3 februari 2018.
info@kerkmuzieknetwerk.nl
Kerkliedwiki 5 jaar.png Kerkliedwiki wenst je een gelukkig nieuwjaar! Een feestelijk jaar, want Kerkliedwiki bestaat nu 5 jaar. Dat gaan we vieren op 3 februari 2018.

Op 3 februari 2018 is er een heel speciale 10e Kerkliedwiki Schrijfdag. Aanmelden: info@kerkmuzieknetwerk.nl

De dag bereikt zijn hoogste punt

Uit Kerkliedwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
De dag bereikt zijn hoogste punt
Middaglied
Herkomst
Titel Mittagslied
Taal Duits
Land Duitsland
Periode 1938
Tekst
Dichter Jochen Klepper
Vertaler Titia Lindeboom
Bijbelplaats Deuteronomium 28:2-6
Metrisch 8-6-8-6
Gebruik
Getijde v/d dag Middag
Maaltijd
Thema Loven en danken
Oogst
Zomertijd
Liedbundels
 EG 457   LBW 3 

Der Tag ist seiner Höhe nah is een middaglied van de Duitse schrijver en dichter Jochen Klepper. Vertaler Titia Lindeboom maakte een Nederlandse versie met als titel De dag bereikt zijn hoogste punt.

Opname beluisteren

  • Duitse versie met de oorspronkelijke melodie van Fritz Werner

Liedbundels

Der Tag ist seiner Höhe nah staat in het Evangelisches Gesangbuch (EG 457). De tekstvertaling is te vinden in de bundel Het licht breekt door de wolken, nummer 3.

Tekst


1. De dag bereikt zijn hoogste punt,
richt nu je blik omhoog
naar Hem, bij wie je schuilen kunt;
Hij heeft jou op het oog.

2. Hoeveel lawaai jou ook omgeeft,
bedaar maar en wees stil,
omdat Hij, die jou liefde geeft,
de maaltijd zegenen wil.

3. ʼt Is middag. Kom maar en schuif aan;
de tafel staat al klaar.
De Heer zélf heeft ons welgedaan,
en brengt ons bij elkaar.

4. Hij zegent je in dorp en stad,
in kelder, kamer, veld.
Wie eenmaal om zijn zegen bad
werd nooit teleurgesteld.

5. Hij zegent ook je kast en kist,
je vat, je voorraadschuur.
Hij, die de zegen zelve is
geleidt je ieder uur.

6. En ook je boomgaard zegent Hij,
je kind, je land, je vee.
Hij geeft in ieder jaargetij
Zijn rijke zegen mee.

7. Hij zegent, of je komt of gaat;
Hij zegent dag en nacht.
Hij weet dat je het niet verstaat
en vaak niet eens verwacht.

8. En dan nóg blijft Hij zonder meer
tot zegenen bereid.
Mild daalt zijn zegen op je neer,
als regen op zijn tijd.

9. Straks wacht, als alles is gedaan,
het eeuwig hemelrijk.
Zijn zegen zal er voortbestaan
en blijft altijd gelijk.

10. Wie zich met Hem verbonden weet,
die kent Hij door en door.
Hij is er, wat je ook misdeed;
Zijn trouw gaat nooit teloor.

11. Laat nu je handen, moe van ʼt werk,
maar rusten in gebed.
Hij geeft ze kracht, Hij maakt ze sterk,
welk werk je ook verzet.

12. De dag bereikt zijn hoogste punt
leg nu het werk maar stil
en weet dat je je laven kunt
aan wat Hij geven wil.

Ontstaan

Op 4 juni 1938 las Jochen Klepper Deuteronomium 28 in de bijbel en schreef daarover in zijn dagboek: ,,Nog altijd komen er woorden tot je, die je het meest nodig hebt. Want, zonder een greintje overdrijving, gaat het sinds vijf maanden om de ultieme bedreiging van mijn werk; het boek waaraan ik niet aan voorbij mag gaan en waarin ik zelfs moet geloven.’’ Hij eindigt het dagboekfragment: ,,’s Avonds om tien uur begon het rustig te worden voor mij. Ik werkte nog door tot kwart voor een, en heb een middaglied geschreven bij het morgen- en avondlied (dat JK eerder schreef). Ik ben meer van slag dan ooit. Ik vrees dat wij ditmaal te veel op ons hebben genomen.’’

Klepper verwijst hiermee naar de omstandigheden waarin zijn vrouw Hanni en hij zich bevonden. De zoektocht naar een geschikt stuk grond om een huis te bouwen slokken veel tijd en energie op. Het eigen huis dat zij pas drie jaar eerder hebben betrokken moet worden gesloopt vanwege het megalomane bouwproject van de nazi’s om dwars door Berlijn een snelweg te bouwen. Hoewel Klepper is uitgesloten uit de Reichsschrifttumskammer, schrijft hij verder aan zijn lijvige boek over Katharina von Bora. Tegelijkertijd wordt het leven steeds moeilijker te dragen voor Jochen, zijn Joodse vrouw en haar twee dochters. Het huis kost Hanni haar laatste geld, ze zal niets meer overhouden om na te laten aan de kinderen.

De Heer omringt de mens met zijn zegen en betrekt daarbij ook zijn huis, opbergschuur en dergelijke. Dat gegeven moet een enorme troost voor Klepper zijn geweest. Hij zal er kracht in hebben gevonden om aan Gods belofte vast te houden en niet toe te geven aan het verlangen naar een vlucht uit het aardse bestaan. Uiteindelijk hebben de extreme omstandigheden Klepper, zijn vrouw en jongste dochter toch doen besluiten uit het leven te stappen.

Inhoud

Het Middaglied als genre is nauwelijks bekend in ons land. In Duitsland – in Evangelische kringen – is een tafelgebed voor de middag gebruikelijker. In de tijd en omgeving van Jochen Klepper las men een tafelgebed, dat in zijn vroegste drukvorm als volgt luidt: Komm, HErr JESU! sey unser gast;/ und segne, was du bescheret hast. Klepper heeft zich hier duidelijk door laten inspireren, als het gaat om de coupletten 1, 2, 3, 11 en 12. Die strofen vormen een raamwerk voor de overige coupletten, waarin Klepper het bijbelfragment Deuteronomium 28: 1-12 heeft verwerkt, waarin Gods rijke zegen met heel specifieke beelden wordt beschreven. De coupletten 1, 2, 3, 11 en 12 laten zich dan ook als één lied zingen, wat in Duitse kerken in de praktijk ook nogal eens gebeurt.

Voor Klepper is het hoogste punt van de dag, het uur waarin de mens zijn handen vouwt om ziel en lichaam te sterken. Zijn ziel wordt gesterkt door het gebed, zijn lichaam door datgene wat op de tafel staat.

Muziek

In het Evangelische Gesangbuch is bij dit Middaglied een melodie opgenomen van Fritz Werner, die het componeerde bij het kerkgezang van Klepper (zie geluidsfragment). Het lied is tevens te zingen op de melodie van Gezang 218 (Liedboek voor de Kerken 1973).

Bron

  • ‘Liederkunde zum Evangelischen Gesangbuch’, Heft 8, Joachim Stalmann, 2003

Literatuur

  • 'Jochen Klepper', Marcus Baum, 2011

Externe links