Kerkliedwiki 5 jaar.png
Kom naar de 11e Kerkliedwiki Schrijfdag op 30 juni in Amersfoort!
info@kerkmuzieknetwerk.nl
Kerkliedwiki 5 jaar.png Kerkliedwiki bestaat 5 jaar! Wie ons steunt met € 10,- krijgt een leuk aandenken: de unieke Ubi-cari-tas.

De 11e Kerkliedwiki Schrijfdag is op 30 juni 2018. Wees welkom en meld je aan: info@kerkmuzieknetwerk.nl

Er is een roos ontloken

Uit Kerkliedwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Er is een roos ontloken
Genre Carol
Vorm Strofelied
Herkomst
Taal Nederlands
Land Nederland
Periode 15e eeuw
Tekst
Dichter Jan Wit
Vertaler Cor Waringa (Fr)
Onbekend (b)
A.J, Hoogenbirk (c)
Bijbelplaats Jesaja 9:1
Jesaja 11:1-10
Lucas 1:26-38
Metrisch 7-6-7-6-6-7-6
Muziek
Componist Michael Praetorius
Melodie Es ist ein Ros entsprungen
Herkomst 16e eeuw
Solmisatie 5-5-5-6-5-5-3
Gebruik
Kerkelijk jaar Rorate
Kersttijd
Liedbundels
Liedboek 2013 473
Liedboek voor de kerken Gezang 132
Weerklank 119
Zangbundel Joh. de Heer 99(b), 99a(c)
 AB Va 105   CofG 93   CV 21   LB Fr 473 

Er is een roos ontloken is een Kerstlied van Jan Wit. Het is een vrije vertaling van het 16e eeuwse Duitse lied Es ist ein Ros entsprungen. De Zangbundel Joh. de Heer heeft hiervan twee andee vertalingen opgenomen: een oudere, Er is uit dorre aarde (99) en het nieuwere Daar kwam een rijsje groeien (99a, vertaler A.J. Hoogenbirk)

Opname beluisteren

  • Opname van Sela:
  • Oorspronkelijke tekst:
  • Duitse tekst door King's Singers:

Tekst

De tekst is auteursrechtelijk beschermd en kan hier niet volledig worden weergegeven. De eerste strofe luidt:

Er is een roos ontloken
uit barre wintergrond,
zoals er was gesproken
door der profeten mond.
En Davids oud geslacht
is weer opnieuw gaan bloeien
in 't midden van de nacht.

  • Er is uit dorre aarde

1
  Er is uit dorre aarde
  een takje groen en teêr,
  doch van onschatb're waarde,
  gesproten, 't is de Heer!
  Daar in een beestenstal
  werd Hij als kind geboren,
  de Schepper van 't heelal.
2
  Geen plaats in mensenwoning,
  Zijn ouders gans alleen.
  En toch was 't aller Koning,
  Die daar in 't vlees verscheen!
  Hij daalde van Zijn troon.
  En daar in Bethl'hems dreven
  werd Hij der mensen Zoon.
3
  Ontelb're Eng'lenscharen
  vervulden 't hemelrond,
  terwijl de blijde mare
  weerklonk uit aller mond:
  "De hoge God zij eer!
  In mensen welbehagen!
  De vreed' op aard' keert weer!"
4
  Die Heiland werd geboren,
  opdat Hij door Zijn kruis
  de mens, die was verloren,
  weer bracht in 't Vaderhuis.
  Prijst Jezus, onze Heer!
  Laat alle mensentongen
  Hem geven lof en eer!

Ontstaan

De katholieke versie van de tekst is vermoedelijk in de 18e eeuw in het Nederlands vertaald. Ze staat bekend als: "Er is een roos ontsprongen", en ze kende nog een aantal bewerkingen nadien. Zo werd de tekst later nog met een couplet uitgebreid.

De meest bekende Nederlandstalige protestantse versie, "Er is een roos ontloken", werd in 1973 geschreven door Jan Wit voor het Liedboek voor de Kerken, gezang 132. Voordien bestonden er tal van andere protestantse versies, zoals: "Een roze frisch ontloken" (1911), "Een Rijsje is voortgekomen", "Daar is een twijg ontloken" (1933) en "Een twijg is voortgekomen" (1944). In het Fries is er eveneens een vertaling, namelijk: "In Roas is iepensprongen", zoals opgenomen in het Lieteboek foar de tsjerken (1977).

Muziek

Muziekuitgaven

  • Rhoden Girl Choristers zingen een arrangement van Margaretha Christina de Jongh:

Zie het artikel Zie Es ist ein Ros entsprungen (melodie) voor een overzicht van alle (orgel)literatuur en koorbewerkingen van deze melodie.

Hymnologische informatie

Cor Waringa heeft de Friese vertaling gemaakt: In roas is iepensprongen

Culturele informatie

  • Bewerking van het lied in de zetting van Michael Praetorius, bewerkt door Jan Sandström: Es ist ein Ros entsprungen, Det är en ros utsprungen.

Siglo de Oro:

Externe links

  • Artikel met de verschillende tekstversies op Wikipedia.