Kerkliedwiki 5 jaar.png
Kom naar de 12e Kerkliedwiki Schrijfdag op 17 november in Amersfoort!
info@kerkmuzieknetwerk.nl
Kerkliedwiki 5 jaar.png Kerkliedwiki bestaat 5 jaar! Wie ons steunt met € 10,- krijgt een leuk aandenken: de unieke Ubi-cari-tas.

De 12e Kerkliedwiki Schrijfdag is op 17 november 2018. Wees welkom en meld je aan: info@kerkmuzieknetwerk.nl

Hoog boven ons verheven

Uit Kerkliedwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Hoog boven ons verheven
Verjaardagslied
Vorm Strofelied
Herkomst
Titel Gott wohnt in einem Lichte
Taal Duits
Land Duitsland
Periode 1938
Tekst
Dichter Jochen Klepper
Vertaler Titia Lindeboom
Bijbelplaats 1 Timoteüs 6:15-16
Handelingen 17:27-28
Metrisch 7-6-7-6-7-6-7-6
Muziek
Componist Frederikus G. aan het Rot
Gebruik
Thema Levensweg
Vertrouwen
Liedbundels
 LBW 25 

Het lied Gott wohnt in einem Lichte schreef Jochen Klepper als een verjaardagslied. Hoog boven ons verheven is de titel van de Nederlandse vertaling, door Titia Lindeboom. Theoloog en musicus Frederikus G. aan het Rot componeerde er een nieuwe melodie bij.

Opname beluisteren

  • Audiofragment van de melodie van Aan het Rot:

Tekst

De muzieknotatie is beschikbaar als download (PDF).

Hoog boven ons verheven
woont God, in louter licht,
door zaligheid omgeven,
onttrokken aan ons zicht.
Geen mens betreedt zijn woning,
wij slaan de ogen neer.
Zó machtig is die Koning,
zó schitterend die Heer.

Toch spreekt Hij niet van verre,
toch is Hij steeds dichtbij.
Als zon, als maan en sterren
licht Hij ons leven bij.
Hij wil jou telkens dragen;
jij bent zijn creatuur.
Hij ziet je, alle dagen.
Hij hoort je, ieder uur.

Hij kent je, zelfs jouw haren
zijn door de Heer geteld.
Niets kan Hem evenaren,
geen macht die Hem ooit velt.
Geen zee houdt Hem gevangen,
geen berg waar Hij op stuit.
Toch gaat zijn hartsverlangen
naar kleine mensen uit.

De volkeren, zij vrezen:
Gods almacht is immens.
Vol liefde is zijn wezen,
Hij nadert jou als mens.
Vanuit zijn glans en luister
treedt Hij je tegemoet.
Zijn licht verdrijft het duister,
en angst verdwijnt voorgoed.

Nu mag je in Hem leven,
je bent niet meer alleen.
Gods Geest wil jou omgeven,
is altijd om je heen.
De Heer op wie wij hopen,
verborgen voor ons oog,
wil troostend naast je lopen
en voert je hemelhoog.

Ontstaan

Geburtstagslied schreef Jochen Klepper boven dit kerkgezang, maar op het eerste gezicht heeft het lied weinig te maken met een verjaardagslied, zoals wij ‘Lang zal ze leven’ en ‘Happy birthday’ kennen. Het Duitse Evangelisches Gesangbuch, waarin dit lied is opgenomen als EG 379, heeft het ondergebracht in de rubriek ‘Angst en vertrouwen’.
Toch heeft Klepper dit gezang wel degelijk bedoeld als verjaardagslied, zij het als een geestelijke. De dichter hechtte veel waarde aan feest- en gedenkdagen. De kerkelijke hoogtijdagen beleefde hij bijzonder intens en ook de rituelen – zoals het versieren van het huis met Kerst – voedden zijn geloof. Van de verjaardagen van hemzelf en zijn gezinsleden maakte hij veel werk, met een overvloed aan bloemen en cadeaus – voor zover de oorlogsschaarste dat toelicht. In dit lied geeft hij het vieren van een verjaardag de waarde van een feestelijk symbool dat God ons niet is vergeten.
Zoals in veel van zijn liederen baseert hij zich hier op bijbelteksten, die hij waar mogelijk letterlijk overneemt. In zijn publicatie ‘Das göttliche Wort und der menschliche Lobgesang’ (1939) schreef Klepper over deze manier van schrijven: ,,Een aantal dichters heeft het op zich genomen om te dichten met de taal- en woordenschat van de bijbel. Bijbelwoorden zijn onvoorstelbaar rijk, zij kunnen als aaneengesloten regels overgenomen worden in een lied en het uitgangspunt worden van een geestelijk lied.’’
Twee bijbelteksten schreef Klepper boven zijn Geburtstaglied. Allereerst uit 1 Timotheüs 6: 15 en 16: ‘De verheven en enige heerser, de hoogste Heer en koning. (...) Hij alleen is onsterfelijk en hij woont in een ontoegankelijk licht; geen mens heeft hem ooit gezien of kan hem zien.’
De tweede tekst is uit Handelingen 17: 27 en 28: ‘Hij is van niemand van ons ver weg. Want in hem leven wij, bewegen wij en zijn wij.’

Inhoud

Kleppers verjaardagslied beschrijft een paradox. God is zo groot dat wij niet bij Hem kunnen komen, en toch is Hij dicht bij ons. Zijn onbenaderbare verhevenheid en zijn liefdevolle nabijheid zijn geen tegenstellingen, maar twee kanten van zijn Wezen. Die schijnbare tegenstelling loopt als een rode draad door het lied en wordt nog eens samengevat in de laatste vier regels ervan:

De Heer op wie wij hopen,
verborgen voor ons oog,
wil troostend naast je lopen
en voert je hemelhoog.

Het eerste couplet is geheel aan Gods verhevenheid gewijd, en het gegeven dat wij niet waardig zijn om de ogen naar Hem op te slaan.
In het tweede couplet schemert er al iets door van de andere kant van de paradox: De hemelhoge God hoort je en ziet je. Het lied wordt dan ook meteen persoonlijk: het individu wordt aangesproken met ‘je’ en ‘jou’.
In het derde en het middelste van de verzen wordt zijn nabijheid nóg duidelijker: Hij heeft zelfs de haren op je hoofd geteld, analoog aan de bijbelverzen van Matteüs 10 en Lucas 12. Het universum en mijn kleine wereld, de macrokosmos en de microkosmos, ze zijn in gelijke mate door God omsloten.
Dat kan omdat God ons als mens genaderd is (vierde couplet), Hij heeft Christus naar de wereld gestuurd om in ons midden geboren te worden.
Het vijfde en laatste couplet dient als een samenvatting van de paradox, en wordt daarmee tot een krachtig woord van troost. Je bent niet meer alleen. God loopt naast je en leidt je uiteindelijk naar je bestemming.

Muziek

Toen Jochen Klepper zijn tekst dichtte op 10 juli 1938, had hij vermoedelijk het gezang Befiehl du deine Wege (Beveel gerust uw wegen) in het oor. In zowel het protestantse Evangelisches Gesangbuch en het rooms-katholieke Gotteslob is het opgenomen met een melodie uit het Straatsburgs Gezangboek: Aus meines jammers Tiefe (bij psalm 30, Guillaume Franc 1542).

Frederikus G. aan het Rot componeerde een nieuwe melodie voor ‘Het licht breekt door de wolken’, een bundel met vertaalde Klepperliederen.

  • De muzieknotatie is beschikbaar als download (PDF).

Hymnologische informatie

Gott wohnt in einem Lichte staat in het Evangelisches Gesangbuch (EG 379) en Gotteslob (429). De vertaling met nieuwe melodie is te vinden in de bundel Het licht breekt door de wolken, nummer 25.

Literatuur

  • Liederkunde zum Evangelischen Gesangbuch, Heft 8, Joachim Stalmann, 2003
  • Prekenserie van de Evangelische Kirchengemeinde Gönningen over de kerkelijke liederen van Jochen Klepper.
  • Jochen Klepper, Marcus Baum, 2011

Externe links