Kerkliedwiki 5 jaar.png
Kom naar de 11e Kerkliedwiki Schrijfdag op 30 juni in Amersfoort!
info@kerkmuzieknetwerk.nl
Kerkliedwiki 5 jaar.png Kerkliedwiki bestaat 5 jaar! Wie ons steunt met € 10,- krijgt een leuk aandenken: de unieke Ubi-cari-tas.

De 11e Kerkliedwiki Schrijfdag is op 30 juni 2018. Wees welkom en meld je aan: info@kerkmuzieknetwerk.nl

In elke nacht, die donker dreigt

Uit Kerkliedwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
In elke nacht, die donker dreigt
Troostlied in de avond
Vorm Strofelied
Herkomst
Titel Trostlied am Abend
Taal Duits
Land Duitsland
Periode 1939
Tekst
Dichter Jochen Klepper
Vertaler Titia Lindeboom
Bijbelplaats Jeremia 15:16
Metrisch 8-9-8-9-8-8
Muziek
Componist Frederikus G. aan het Rot
Gebruik
Getijde v/d dag Avond
Thema Troost
Vertrouwen
Liedbundels
 EG Ö-629   LBW 5 

Het lied In elke nacht, die donker dreigt is een vertaling van het Duitse Trostlied am Abend. De tekst is geschreven door Jochen Klepper (1903-1942) en vertaald door Titia Lindeboom. De melodie is gecomponeerd bij de Nederlandse tekst door Frederikus G. aan het Rot.

Opname beluisteren

  • Duitstalige uitvoering door het koor van de Evangelische Weinbergkirchengemeinde te Berlin-Spandau, op een melodie van Reinhard Zöllner.
  • Audiofragment van Frederikus G. aan het Rot:

Liedbundels

De Duitse versie van het lied (zonder melodie) staat in de bundel Kyrie, waarvan de eerste druk verscheen in 1938. In 2016 kwam in Nederland de bundel Het licht breekt door de wolken uit, waarin een nieuwe melodie is opgenomen. In de Oostenrijkse uitgave van het Evangelisches Gesangbuch is het oorspronkelijke lied opgenomen als EG-Ö 629, met een melodie van Martin Hopfmüller.


Tekst

De muzieknotatie is beschikbaar als download(PDF). De tekst luidt als volgt:


In elke nacht, die donker dreigt,
is altijd nog uw ster verschenen.
De avond valt, de wanhoop stijgt,
maar U bent nooit uit zicht verdwenen.
U zendt uw engel, als een wacht,
U stuurt uw Woord, en geeft mij kracht.

Als ik door twijfel word gekweld,
dan toont U nóg uw mededogen.
Uw grote hart heeft nooit geteld
hoe dikwijls ik U heb bedrogen.
En wat ik ook heb aangericht:
Uw Woord hield stand, en het werd licht!

Ontnemen zorgen mij het zicht,
dan zie ik op naar uw erbarmen.
Wie valt, wordt door U opgericht,
wie struikelt, neemt U in uw armen.
Ik was verdwaald, wist heg noch steg:
uw Woord wees mij de juiste weg.

En klaagt mijn laatste uur mij aan,
dan is de vrijspraak al gegeven.
De Rechter zélf kwam naast mij staan,
Zijn oordeel bracht mij eeuwig leven.
U bent het, die mijn ziel geneest;
Uw Woord is mij tot heil geweest.

In elke nacht, die mij omhult,
mag ik, Heer, in uw armen vallen.
U, die met liefde mij vervult,
waakt over mij, waakt over allen.
Ik schuil bij U, in duistere nood;
Uw Woord blijft waar, tot in de dood.

Ontstaan

Jochen Klepper schreef zijn Trostlied am Abend in de zomer van 1939. De tekstschrijver maakte zich grote zorgen om zijn gezin: zijn Joodse echtgenote Hanni en haar twee dochters Renate en Brigitte. Niet alleen werd de familieleden vervolgd, ook was duidelijk voelbaar dat er sprake was van oorlogsdreiging. Voor Jochen Klepper – voor wie de Eerste Wereldoorlog een traumatische ervaring was geweest – was een nieuwe oorlog een verschrikkelijk vooruitzicht.


Inhoud

Jochen Klepper heeft zich voor dit gezang laten inspireren door de woorden uit Jeremia 15: 16:

Uw woord was mij tot vreugde
en tot blijdschap in mijn hart,
want Uw Naam is over mij uitgeroepen.

Drie van zijn kerkelijke gezangen heeft Jochen Klepper de titel Troostlied meegegeven, dit Trostlied am Abend was daarvan de eerste. Een jaar later schreef hij zijn Trostlied am Totensonntag. Dit lied werd opgenomen in het Liedboek (2013) als lied 947, in een vertaling van Sytze de Vries. In augustus 1941 – hij was toen onder de wapenen geroepen – schreef Klepper zijn derde troostlied: Trostlied am Morgen.
Troost is een centraal begrip in het werk van Jochen Klepper. Dat wordt bevestigd door dit drietal gezangen. Al zijn liederen ademen troost, ook als het woord niet specifiek genoemd wordt. Op 28 augustus schrijft Klepper in zijn dagboek: ,,Troost is toch wel een van de leidende en dragende begrippen van mijn leven geworden.’’ En op 8 oktober 1941, als hij uit de Wehrdienst is ontslagen, schrijft hij: ,,Mijn noodlot heet ‘overwinning’, mijn opgave ‘troost’. Dat is mij steeds duidelijker geworden.’’

Bronnen

  • ‘Liederkunde zum Evangelischen Gesangbuch’, Heft 8, Reinhard Deichgräber, 2003
  • ‘Onder de schaduw van Uw vleugels’, een selectie uit de dagboeken van Jochen Klepper, 2015

Literatuur

  • 'Jochen Klepper', Marcus Baum, 2011


Externe links