Koekjes.jpg
Ben je blij met de Kerkliedwiki? Steun ons met deze actie
Koop nu een grappige koekjessteker van Luther of Bach voor € 10,- (incl. verzendkosten) en draag bij aan de kosten van de webhosting van Kerkliedwiki.
Bestellen info@kerkmuzieknetwerk.nl
Koekjes.jpg Ben je blij met de Kerkliedwiki? Steun ons met deze actie Koop nu een grappige koekjessteker van Luther of Bach voor € 10,- (incl. verzendkosten) en draag bij aan de kosten van de webhosting van Kerkliedwiki.

Bestellen – Meer weten: info@kerkmuzieknetwerk.nl

Correct.svg 9e Kerkliedwiki Schrijfdag kom kennismaken en meeschrijven in Amersfoort op zaterdag 13 mei 2017

Meer informatie – aanmelden: info@kerkmuzieknetwerk.nl

Help:Schrijfwijzer

Uit Kerkliedwiki
(Doorverwezen vanaf Schrijfwijzer)
Ga naar: navigatie, zoeken

Deze pagina Schrijfwijzer bevat de inhoudelijke aanwijzingen voor auteurs die bij willen dragen aan de Kerkliedwiki. Voor het invullen van de basisgegevens per lied is er een formulier met verschillende tabbladen. Het formulier wordt klaargezet als je een nieuwe liedpagina gaat aanmaken.

 

Deze gegevens die je in het formulier invult, worden automatische geplaatst in een infobox, rechts op het scherm. Het laatste tabblad biedt ruimte voor een beschrijvend artikel met aanvullende informatie over het lied. Dat artikel komt in het midden van de pagina. Het formulier zorgt ervoor dat het ingevulde lied wordt ingedeeld in alle benodigde categorieën om op te kunnen zoeken.

Op deze pagina volgen we eerst het invulformulier voor de gegevens per lied. Daarna bespreken we de mogelijke onderdelen van het artikel per lied. Bij elk onderdeel staan aandachtspunten voor het invullen van de informatie of het raadplegen van bronnen. Het is niet noodzakelijk om alle kopjes te vullen met informatie. Het karakter van een wiki is nu juist dat meer mensen hun (deel)kennis kunnen inbrengen, zodat er door ieders inbreng samen een totaalbeeld ontstaat. Voor het technisch invoeren van de gegevens: raadpleeg de Auteursinstructie.

Infobox: formulier met tabbladen

Tabblad Titel, Herkomst en Psalm

Vul hier de volgende gegevens in:

  • Beginregel: De eerste regel van het lied.
  • Titel: Vul alleen een titel in als die anders is dan de beginregel, bijv. 'Lied aan het licht' is de titel van 'Licht dat ons aanstoot in de morgen'.
  • Deel van: Eventuele collectie waartoe het lied behoort, bijv. een viering, oratorium, mis.
  • Genre: Alleen invullen als het anders is dan gemeentezang, bijv. luisterlied, koorlied.
  • Vorm: De vorm van het lied, bijv. strofelied, lied met refrein, canon.
  • Doelgroep: Indien voor een specifieke doelgroep, bijv. kinderen, jongeren, laaggeletterden, buitenkerkelijken
  • Oorspronkelijke titel: Indien het een vertaald lied betreft.
  • Taal: Oorspronkelijke taal, bijv. 'Duits', 'Nederlands'.
  • Land: Land van herkomst van het lied.
  • Periode: Periode van herkomst, bijv. '20e eeuw' of exact jaartal
  • Gemeenschap: Als het lied uit een speciale gemeenschap komt. Bijv. 'Taizé', 'Iona'
  • Psalm: Nummer van de psalm, waarvan dit lied een berijming of psalmlied is.
  • Psalmberijming: Bijvoorbeeld 'Psalmberijming van 1968'.

Tabblad Tekst

Vul hier de gegevens over de tekst van lied in: Indien er meer dichters of vertalers zijn, vul dan elke naam in een eigen vak in. Zijn er verschillende versies van een tekst, en zijn die ook door verschillende dichters gemaakt, vul dan in het kleine vakje achter de naam a, b, c, etc. in. In de meeste gevallen zal dat niet nodig zijn. Laat het vakje dan leeg.

  • Dichter: Naam van de dichter.
  • Vertaler: Naam van de vertaler(s)
  • Herkomst tekst: Herkomst van de tekst, bijv. als er geen tekstdichter is, maar de tekst letterlijk ontleend is aan een bijbelvertaling.
  • Canticum: Cantica zijn de liederen (buiten de Psalmen) die als lied in de Bijbel zijn opgeschreven. Bijv. 'Schelfzeelied', 'Lofzang van Maria', 'Lofzang van Simeon'
  • Metrisch: Metrisch(e) schema('s), het aantal lettergrepen per regel. Bijv. 6-7-7-6. Dit maakt het mogelijk om liederen te zoeken met het zelfde metrische schema en zo mogelijk een alternatieve melodie te vinden.

Tabblad Bijbelplaats

Op dit tabblad kunnen maximaal 25 Bijbelplaatsen (vindplaatsen in de tekst van de Bijbel) worden ingevoerd. Van links naar rechts kan worden ingevuld:

  • Bijbelboek (gebruik afkorting, zie Help:Bijbelboeken)
  • Hoofdstuk
  • (Begin)vers
  • Eindvers

Tabblad Muziek

  • Componist: Naam van de componist. Indien er meer melodieën bij een tekst zijn kun je achter elke componist een letter zetten. Deze letters komen terug bij de verwijzingen naar de bundels waarin het lied met die melodie staat.
  • Melodie: Naam van de melodie of tune, bijv. 'Eventide', 'Lobe den Herren'.
  • Herkomst: Soms is er geen componist bekend, maar wel een bron. Bijv. Genève 1542, Valerius' Gedenckclanck 1626.
  • Solmisatie: Solmisatieschema('s), de melodie van de eerste regel in nummers voor de relatieve hoogte van de tonen. Bijv. 5-1-2-3-3. Daarbij geldt: grondtoon=do=1, re=2, mi=3, etc. Dit maakt het mogelijk om liederen met een zelfde melodie eenvoudig te vinden.

Tabblad Kerkelijk jaar

Op dit tabblad staan alle zondagen en feestdagen uit het kerkelijk jaar vermeld. Vul de momenten in waar dit lied bij past, gescheiden door een puntkomma. De in te vullen waarden worden direct herkend, zodat de eerste letters intypen voldoende is.

Tabblad Liturgie

Op dit tabblad staan alle elementen waaruit de liturgie van een viering kan bestaan. Vul die elementen in waar dit lied bij past, gescheiden door een puntkomma. De in te vullen waarden worden direct herkend, zodat de eerste letters intypen voldoende is.

Tabblad Getijde van de dag

Is een lied geschikt voor een getijdengebed of bij een bepaald deel van de dag, vul dat dan hier in, gescheiden door een puntkomma. De in te vullen waarden worden direct herkend, zodat de eerste letters intypen voldoende is.

  • Getijdengebed
  • Ochtend
  • Middag
  • Avond
  • Maaltijd

Personen

Vul hier personen in waar het lied eventueel over gaat of betrekking op heeft.

  • Bijbels persoon: bijv. Mozes, David, Ruth, Maria. Meer namen scheiden met een puntkomma.
  • Geloofsgetuige: bijv. Franciscus, Willibrord, Sint Maarten

Tabblad Thema

Indien een lied bij uitstek past bij een bepaald thema of een thematische viering, vul dan op dit tabblad dat thema in, gescheiden door een puntkomma. De in te vullen waarden worden direct herkend, zodat de eerste letters intypen voldoende is.

  • Trefwoord: ontbreekt er een gewenst onderwerp op het tabblad Kerkelijk jaar, Liturgie of Thema, geef dat dan hier op.

Tabblad Liedbundels

Vul hier voor elke bundel waar het lied in voorkomt het juiste nummer in. Is er sprake van varianten, bijv. een andere melodie, zet dan de betreffende letter achter het liednummer. Zet de letter tussen haakjes, (a), (b), (c) etc. De meest gebruikte bundels staan bovenaan bij elkaar. Daarna volgen op alfabetische volgorde alle tot nu toe bekende bundels. Er worden afkortingen gebruikt. Zet zonodig de cursor even op de afkorting en de volledige naam verschijnt als hulp. Door het invullen van een liednummer bij een bundel komt het lied automatisch in de liedlijst van die bundel.

Tabblad Inhoud van het artikel

Hier is ruimte voor alle andere informatie over het lied. Zie uitleg hieronder.

Artikel

Begin het artikel altijd met de titel van het artikel (=eerste regel van het lied) en een korte samenvatting van het artikel waarin de dichter en componist genoemd worden.

  • Maak daarin de beginregel vet (drie aanhalingstekens voor en na de tekst).
  • Maak een link van de naam van de dichter en de componist door dubbele vierkante haken. Bijv.
    [[Sytze de Vries]], [[Melchior Vulpius]] 
    .

NB. Het artikel per lied krijgt ook de naam van het lied.

  • Soms bestaan er meer versies van een lied onder dezelfde naam. In dat geval vermelden we de componist en/of de tekstdichter er tussen haakjes achter om verwarring te voorkomen.
  • Soms bestaan er kleine tekstverschillen in de eerste regel (bijv. Loof God / Looft God). Eén artikel is voldoende; voor de andere beginregels maken de beheerders van de Kerkliedwiki een doorverwijzing aan.

Overige liedbundels

Staat het lied ook nog in andere bundels dan op het tabblad vermeld staan, neem die dan hier op.

Opname beluisteren

Zoek naar een passend voorbeeld van een uitvoering van het lied. Dat kan een Nederlandse uitvoering zijn, maar bij vertaalde liederen kan ook een uitvoering in de oorspronkelijke taal behulpzaam zijn. Het doel is dat de lezer zich kan verdiepen in hoe het lied vertolkt kan worden. Mogelijke verwijzingen naar opnames kunnen zijn:

  • Het lied komt voor op een cd (noem zo compleet mogelijk de gegevens van die cd).
  • Het lied komt voor op Spotify (geef de link op, of anders de complete gegevens van cd-titel, titel van het lied en uitvoerenden).
  • Er is een filmpje van de uitvoering te vinden op Youtube. Neem de link naar het filmpje op.

NB. Het gaat op deze plek om een 'gewone' uitvoering van het lied. Een bijzondere uitvoering, of uitvoering in een geheel andere context past beter onder het kopje 'Culturele informatie'.

Tekst

In de meeste gevallen geldt: 'De tekst is auteursrechtelijk beschermd en kan daarom hier niet worden weergegeven.' Men wordt dus verwezen naar de betreffende liedbundel om het lied te raadplegen in tekst en muziek. Soms is het lied wel te vinden op internet. Neem dan wel een link op naar die vindplaats. Als extra hulp geven we een woordwolk weer van de tekst. Die kun je maken door de volledige tekst van het lied in te voeren in in programma als Wordle.net. Maak van het resultaat een schermafbeelding en plaats die in de Kerkliedwiki als afbeelding.

Ontstaan

Vertel iets over het ontstaan van het lied. Bijvoorbeeld:

  • Ter gelegenheid van welke gebeurtenis is het geschreven?
  • Is er iets speciaals voorgevallen waardoor het lied enorm aan populariteit heeft gewonnen?

Inhoud

Beschrijf waar het lied over gaat. Hoewel we niet de hele tekst opnemen, mogen hier wel woorden of enkele zinnen worden geciteerd als die noodzakelijk zijn om de uitleg te kunnen geven.

Muziek

Zettingen

Voor de begeleiding van het lied kan de componist zelf een zetting hebben geschreven. Maar ook andere componisten kunnen zettingen voor dit lied hebben gemaakt. Vermeld de belangrijkste zettingen met de naam van de componist en zo nauwkeurig mogelijk een vindplaats waar het materiaal verkrijgbaar is. Dat kan op verschillende manieren:

  • Verwijs naar de bundel (titel, uitgever, pagina) waarin de zetting is uitgegeven.
  • Verwijs naar de bijlage bij een tijdschrift waarin het lied is opgenomen (of de website waar het is geplaatst).
  • Verwijs naar de webwinkel van de uitgeverij waar de zetting te koop is (deeplink naar het betreffende lied, niet algemeen).
  • Verwijs naar de webwinkel van de componist die het materiaal zelf te koop aanbiedt.

Bewerkingen om te zingen

Voor koorbewerkingen geldt hetzelfde als voor zettingen. Vermeld de belangrijkste bewerkingen met de naam van de componist en zo nauwkeurig mogelijk een vindplaats waar het materiaal verkrijgbaar is. Dat kan op verschillende manieren:

  • Verwijs naar de bundel (titel, uitgever, pagina) waarin de zetting is uitgegeven.
  • Verwijs naar de bijlage bij een tijdschrift waarin het lied is opgenomen (of de website waar het is geplaatst).
  • Verwijs naar de webwinkel van de uitgeverij waar de zetting te koop is (deeplink naar het betreffende lied, niet algemeen).
  • Verwijs naar de webwinkel van de componist die het materiaal zelf te koop aanbiedt.
  • Verwijs naar sites met gratis bladmuziek (bijv. www.cpdl.org (ChoralWiki)).

Bewerkingen om te spelen

Voor orgelbewerkingen en bewerkingen voor andere instrumenten geldt hetzelfde als voor zettingen. Vermeld de belangrijkste bewerkingen met de naam van de componist en zo nauwkeurig mogelijk een vindplaats waar het materiaal verkrijgbaar is. Dat kan op verschillende manieren:

  • Verwijs naar de bundel (titel, uitgever, pagina) waarin de zetting is uitgegeven.
  • Verwijs naar de bijlage bij een tijdschrift waarin het lied is opgenomen (of de website waar het is geplaatst).
  • Verwijs naar de webwinkel van de uitgeverij waar de zetting te koop is (deeplink naar het betreffende lied, niet algemeen).
  • Verwijs naar de webwinkel van de componist die het materiaal zelf te koop aanbiedt.
  • Verwijs naar sites met gratis bladmuziek (bijv. www.imslp.org (Petrucci)).

Aanwijzingen voor de uitvoering

Geef hier praktische aanwijzingen of tips voor het uitvoeren van het lied. Denk aan:

  • Tempo
  • Bezetting en rolverdeling (cantor, gemeente, koor)
  • Voor orgel: tips voor de registratie
  • Suggesties voor gebruik van andere instrumenten, speelgroep.

Liturgisch gebruik

Geef zo nodig extra informatie voor welk liturgisch gebruik het lied geschikt is, die niet op het tabblad aangegeven kon worden. Ook een bepaalde pastorale situatie kan hier relevant zijn om te noemen.

Hymnologische informatie

Meer achtergrondinformatie over de wordingsgeschiedenis van het lied, gezien vanuit het theologische of hymnologische perspectief. Deze informatie kan ook verwijzen naar concrete wetenschappelijke auteurs.

Culturele informatie

Onder dit kopje is ruimte voor informatie over het lied in een algemene culturele context (ook buiten de kerk). Denk aan relaties met schilderkunst, literatuur, beeldende kunst, theater. Een video van het lied in een bijzondere of onverwachte uitvoering door een andere artiest kan ook een verrassende kijk bieden.

Literatuur

Verwijs hier naar bronnen in de (vak)literatuur over dit lied. Maak het zo concreet mogelijk: boektitel, auteur(s), uitgever, jaar van uitgifte, ISBN. En verwijs naar de juiste pagina.

Externe links

Neem hier externe (namelijk buiten deze wiki) links op. Bijvoorbeeld naar artikelen op Wikipedia of andere websites. Maak de link naar het bewuste artikel of pagina.

  • Zijn er relevante websites waar veel informatie over het lied, deze dichter of de componist te vinden is, geef dan de link op naar de juiste pagina.

Voetnoten

Hier worden automatisch de categorieën ingevuld waar het lied in thuishoort, op basis van de ingevulde gegevens op de tabbladen.

Speciale kwesties

Friese vertalingen

Voor de opname van de titels van de vertaalde liederen in bijv. Lieteboek en Tuskentiden hanteren we de volgende werkwijze: Beschrijvend artikel voor het Nederlandstalige lied. Bij vertaler de vertalers opnemen met achtervoeging Fr. Bij liedbundels de Fr-bundel ook meenemen. Friese beginregel en titel alleen een doorverwijzing naar de Nederlandse versie. Zie voorbeeld: Nu mag uw land onder uw glimlach liggen