Kerkliedwiki bundels.png
Wie ons steunt met € 10,- krijgt een leuk aandenken: de unieke Ubi-cari-tas
info@kerkmuzieknetwerk.nl
Kerkliedwiki bundels.png Kerkliedwiki bevat nu informatie over ruim 4.300 liederen! Wie ons steunt met € 10,- krijgt een leuk aandenken: de unieke Ubi-cari-tas.

Dit jaar worden er opnieuw Kerkliedwiki Schrijfdagen georganiseerd. Aanmelden of meer weten over Kerkliedwiki? info@kerkmuzieknetwerk.nl

U helpt mij, Heer

Uit Kerkliedwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
U helpt mij, Heer
Herkomst
Titel For you the pride from my heart is banished
Taal Engels
Land Schotland
Gemeenschap Iona
Psalm 131
Schrijver David (volgens opschrift)
Type Pelgrimslied
Latijnse titel Domine, non est
Vulgaat Psalm 130
Tekst
Dichter John L. Bell
Vertaler Roel Bosch
Cor Waringa (Fr)
Muziek
Melodie The Isle of Mull
Herkomst Volkslied
Solmisatie 5-5-6-1-2-1-1-6-5-5
Liedbundels
Liedboek 2013 131a
 LB Fr 131a   Opst 29 

U helpt mij, Heer, mijn trots te vergeten is de Nederlandse vertaling van een Engelstalige versie van Psalm 131: For you the pride from my heart is banished.

Liedbundels

Naast de genoemde bundel in de infobox staat het lied ook in:

  • Psalms of Patience, Protest and Praise (1993)
  • Church Hymnary, Fourth Edition (2005), lied 89
  • Psalms for All Seasons: a complete Psalter for worship (2012), lied 131D

Opname beluisteren

  • Henk Lemckert op Orgel Abdijkerk van Loosduinen C.F. in sopraan (www.liedboekzettingen.nl)

Tekst

De tekst is auteursrechtelijk beschermd en kan daarom hier niet (volledig) worden weergegeven. De woordwolk geeft een indicatie van de taal die in het lied wordt gebruikt.

Woordwolk liedtekst

Ontstaan

Ontstaan in Schotland, waar de berijmde psalmen in Church of Scotland en Free Church nog sterker dan de Geneefse psalmen in het maatpak van bestaande melodieën moeten passen. John Bell, die zich hier zeer aan ergerde, heeft zich ervoor beijverd om vele psalmen een vorm te geven waarin tekst en toon met elkaar in evenwicht zijn. Bij deze psalm wordt dus als het goed is de vrede van het in slaap vallende kind in de melodie ook hoorbaar.

Inhoud

Psalm 131 is een psalm die niet erg bekend is, heel anders dan zijn voorganger 130, De profundis, uit de diepten. Het is een lied van rust. Trots, ambitie, ze bestaan niet, de dichter ziet zichzelf als een gespeend kind bij moeder op schoot. Dat oude woord, spenen, is in de tegenwoordige cultuur lastig te vertalen. In het Engels wordt het nog gebruikt, 'a weaned child', de NBV heeft het al losgelaten. Het Fries kent de uitdrukking 'as in ôfwend bern', een kind dat moet afwennen van de borst. De Nederlandse vertaling, Lied 131a, kiest ervoor om het element van de boosheid van het kind dat zo graag nog zou drinken te expliciteren: 'weg alle woede'. Vrede, maar toch is het, alsof je nog een enkele snik hoort. In de Engelse tekst eindigt elke regel met een werkwoord, actief of als deelwoord, het Nederlands, dat deelwoorden liefst zo veel mogelijk vermijdt, heeft dit niet gevolgd.

Muziek

UHelptMij.png

Componist melodie

Het oorspronkelijke lied is een volkslied, gemaakt als loflied op het eiland Mull, een groot eiland in de Inner Hebrides, 'stapsteen' voor het eiland Iona. Op het eiland Mull ligt het plaatsje Bunessan. (Lied 216) Het is een karakteristieke melodie, met enkele sprongen die even moeten wennen voor wie niet aan de Schots/Keltische muziektaal gewend is. Het origineel kent vele variaties in tempo; bij dit lied, met deze tekst, en slechts twee strofen, is een rustig tempo te verkiezen. 'Opstaan!' geeft als aanwijzing 'teder'. De Gaelic originele versie kent vele variaties in de vertolking, luister bijv. naar:

  • Kevin Littlewood:
  • Kenneth McKellar:

Muziekuitgaven

Zie het artikel Zie The Isle of Mull (melodie) voor een overzicht van alle (orgel)literatuur en koorbewerkingen van deze melodie.

Liturgisch gebruik

  • Het lied kan als antwoordzang op een preek volgen; in meditatieve diensten kan het een eigen rol spelen, op verschillende momenten te zingen, bijv. eerst door een solist, na ruimte voor meditatie, luisteren naar een tekst, stilte, gebed nog eens gezongen, nu door allen.
  • Bijbeltekst: Ps 131
  • Gebruik: Vertrouwen, Meditatie

Hymnologische informatie

De tekst van het lied in Opstaan! wijkt af van die in Liedboek:

  • In 1.4 Opstaan: vruchteloos vragen zal ik vermijden
  • In Liedboek: aandacht en eenvoud mogen mij leiden.

De oorspronkelijke Engelse tekst in Psalms of patience, protest and praise, 1993, Church Hymnary 4, 2005. Ook opgenomen in Opstaan. Cor Waringa maakte de Friese vertaling: Ik ha myn grutskens no foar Jo weidien

Culturele informatie

Cabaretier Herman Finkers opende met deze psalm, in het Twents, een voorstelling. De tekst van Finkers/ van der Meiden is op meerdere sites en blogs te vinden. Opmerkelijk is de vraag in reacties: 'Heeft iemand de tekst van de hele psalm?' Alsof hij nog niet klaar kan zijn, na slechts drie verzen...

Literatuur

Roel A. Bosch, Er zijn. Keltisch-christelijk geloven, Meinema Zoetermeer 2013, 144 pag., ISBN 9789021143408

In dit boek (p. 11,17) wordt de psalm geciteerd, als voorbeeld van serieuze eenvoud, gelovige naïviteit, een vanzelfsprekend geloof, typerend voor een vorm van religiositeit die niet in rationaliseringen blijft hangen.

Externe links