Kerkliedwiki 5 jaar.png
Kom naar de 12e Kerkliedwiki Schrijfdag op 17 november in Amersfoort!
info@kerkmuzieknetwerk.nl
Kerkliedwiki 5 jaar.png Kerkliedwiki bestaat 5 jaar! Wie ons steunt met € 10,- krijgt een leuk aandenken: de unieke Ubi-cari-tas.

De 12e Kerkliedwiki Schrijfdag is op 17 november 2018. Wees welkom en meld je aan: info@kerkmuzieknetwerk.nl

Wie was U, Heer, voor deze nacht?

Uit Kerkliedwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Wie was U, Heer, voor deze nacht?
Lied in de Kerstnacht
Vorm Strofelied
Herkomst
Titel Wer warst du, Herr, vor dieser Nacht?
Taal Duits
Land Duitsland
Periode Omstreeks 1940
Tekst
Dichter Jochen Klepper
Vertaler Titia Lindeboom
Bijbelplaats 1 Johannes 3:2
Metrisch 8-8-8-8-8-8-10-8
Muziek
Componist Frederikus G. aan het Rot
Gebruik
Kerkelijk jaar Kerstnacht
Thema Licht en duisternis
Navolging
Liedbundels
 LBW 7 

Het Kerstlied Wie was U, Heer, voor deze nacht? is een vertaling van het Duitse lied Wer warst du, Herr, vor dieser Nacht?. De tekst is geschreven door Jochen Klepper (1903-1942) en vertaald door Titia Lindeboom. De melodie is gecomponeerd bij de Nederlandse tekst door Frederikus G. aan het Rot.


Opname beluisteren

  • Audiofragment:

Liedbundels

De Duitse versie van het lied (zonder melodie) komt uit Jochen Kleppers bundel Kyrie, waarvan de eerste druk verscheen in 1938. In 2016 kwam in Nederland de bundel Het licht breekt door de wolken uit, waarin een nieuwe melodie is opgenomen.

Tekst

Tekst en muziek zijn beschikbaar als download (PDF).

De eerste twee coupletten luiden als volgt:


Wie was U, Heer, voor deze nacht?
Door engelen werd U lof gebracht.
Bij God was U, vóór alle tijd:
afstraling van zijn heerlijkheid.
Heer, U formeerde al wat leeft,
U maakte al wat adem heeft.
Hemel en aarde schiep U door uw kracht,
God zélf was U, voor deze nacht.

Wie was ik, Heer, voor deze nacht?
Ik was een worm, vertrapt, veracht.
De zonde had mij in haar ban,
ik hield mij steevast verre van
uw heil en uw vergevend licht,
ik was vervallen aan ʼt gericht.
God had mij heil en liefde toebedacht,
maar ik was duisternis en nacht.


Ontstaan

De Duitse dichter Jochen Klepper heeft veel duisternis gezien in zijn leven. Als man van een Joodse vrouw en (stief)vader van twee Joodse dochters, had ook hij het zwaar te verduren onder het naziregime. De contrasten tussen licht en donker, tussen onze kleinheid en Gods grootheid spelen een belangrijke rol in zijn werk. Dit komt tot een hoogtepunt in dit ontroerende ‘Lied in de Kerstnacht’, dat hij schreef in de beginjaren van de oorlog.

Inhoud

Met dit lied werpt Jochen Klepper de vraag op of er met Kerst – in de nacht waarin Jezus geboren werd in Bethlehem – daadwerkelijk iets is veranderd? Heeft Kerst betekenis voor ons en voor vandaag, of is het een tijd van pure nostalgie?
Klepper maakt een strakke onderverdeling van vier coupletten en ieder couplet begint hij met een vraag. ‘Wie wás U, Heer, voor deze nacht?’ dat is de eerste. Hij vervolgt door te zeggen dat in Jezus is God zélf naar de is wereld gekomen. Hij is de Schepper, die heerst over hemel en aarde.
De tweede vraagt trekt onze blik weg van Gods heerlijkheid en laat ons kijken naar onszelf. ‘Wie was ik, Heer, voor deze nacht?’ Een mens zonder hoop, zonder licht, zonder troost. Een mens vervallen aan de dood.
Dan bepaalt de derde vraag ons weer bij Christus: ‘Wie wérd U, Heer, in deze nacht?’ Wie bent U geworden? Het antwoord is ingrijpend. ‘U werd een kind in een arme stal, U boette voor de zondeval. U, hoogste Heer, bekleed met macht en pracht, kwam naast mij staan in deze nacht!’ Gods Zoon kwam naast ons staan, midden in onze nacht.
Dat verandert alles. In het vierde couplet stelt Klepper de vraag: ‘Wie werd ik, Heer, in deze nacht?’ Het troostende antwoord: Ik werd een kind van God, door Christus. Niet alles is duidelijk, en wat ik ooit zal zijn weet ik nog niet. Maar dit weet ik: dat zijn ster schijnt en ik Hem vol vertrouwen volg.
(Bron: Evangelische Kirchengemeinde Großeicholzheim-Rittersbach)

Muziek

Frederikus G. aan het Rot componeerde een melodie bij dit lied, ter gelegenheid van de uitgave van de bundel Het licht breekt door de wolken.

Literatuur

  • 'Jochen Klepper', Marcus Baum, 2011