Kerkliedwiki bundels.png
Wie ons steunt met € 10,- krijgt een leuk aandenken: de unieke Ubi-cari-tas
info@kerkmuzieknetwerk.nl
Kerkliedwiki bundels.png Kerkliedwiki bevat nu informatie over ruim 4.500 liederen! Wie ons steunt met € 10,- krijgt een leuk aandenken: de unieke Ubi-cari-tas.

De eerstvolgende Kerkliedwiki Schrijfdag wordt gehouden in het najaar 2019 in Amersfoort (datum volgt). Aanmelden of meer weten over Kerkliedwiki? info@kerkmuzieknetwerk.nl

God lof! Nu is gekomen

Uit Kerkliedwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Dit lied is te vinden in de volgende veelgebruikte liedbundel(s):
 Liedboek 2013 438   Liedboek voor de kerken Gezang 121 
Mogelijk staat het ook in andere liedbundels. Kijk hiervoor in de infobox rechts, onder het kopje 'Liedbundels'.
God lof! Nu is gekomen
Vorm Strofelied
Herkomst
Titel Nun jauchzet, all ihr Frommen
Taal Duits
Land Duitsland
Periode Omstreeks 1640
Tekst
Dichter Michaël Schirmer
Vertaler Ad den Besten
Jan Popkema (Fr)
Bijbelplaats 2 Samuel 2:8
Jesaja 61:1-2
Zacharia 9:9
Matteüs 21:1-11
Marcus 11:1-11
Lucas 1:51-52
Lucas 19:28-38
Johannes 12:13-15
Metrisch 7-6-7-6-6-7-7-6
Muziek
Componist Johann Crüger
Melodie Nun jauchzet, all ihr Frommen
Solmisatie 5-6-5-4-3-2-2
Gebruik
Kerkelijk jaar Adventstijd
Palmzondag
Liedbundels
Liedboek 2013 438
Liedboek voor de kerken Gezang 121
 LB Fr 438 

God lof! Nu is gekomen is de Nederlandse vertaling van het lied Nun jauchzet, all ihr Frommen. De tekst is van Michaël Schirmer (1606-1673), de vertaling is van Ad den Besten (1923-2015). De melodie is van Johann Crüger (1598-1662).

Opname beluisteren

  • Henk Lemckert op Orgel Abdijkerk van Loosduinen C.F. in tenor (www.liedboekzettingen.nl)

Tekst

De tekst is auteursrechtelijk beschermd en kan daarom hier niet worden weergegeven. De tekst is te vinden via deze link. De eerste strofe luidt:

God lof! Nu is gekomen
Gods aangename tijd:
de Koning onzer dromen,
de Heer der heerlijkheid
treedt, zonder praal en pracht,
in onze wereld binnen,
om hier te overwinnen
de duivel en zijn macht.

Ontstaan

Het lied verscheen voor het eerst in 1640, en wel in het eerste door Johann Crüger uitgegeven gezangboek: Neues vollkömmliches Gesangbuch. (Bron: Een Compendium van Achtergrondinformatie bij de 491 Gezangen uit het Liedboek voor de Kerken).

Inhoud

Dit lied is een enigszins bekorte weergave van het in Duitsland zeer geliefde adventslied van Michaël Schirmer. Advent is hier geen zaak van menselijke innerlijkheid, zoals bijvoorbeeld in het lied van Valentin Thilo of in Paul Gerhardt's Hoe zal ik U ontvangen. Het gaat bij Schirmer om de komst van de koning, de rechter der wereld, waarvan Jezus zèlf heeft gesproken (Lucas 21: 25-33). Alleen zij die geloven, zullen deze koning herkennen in de schamele gestalte waarin Hij zich aandient. Hij komt om een werk te doen, dat Hem door God is opgedragen. Pas wanneer dát voltooid is, zal de wereld Hem zien zoals Hij is en zoals de gelovigen Hem nu al kennen. Eigenlijk gaat het in dit lied intussen niét om de gelovigen, maar om de armen en verdrukten, de kleinen, die door de vorsten van deze wereld worden geknecht, - voor hèn zal Hij in het krijt treden tegen de machtigen der aarde. Het is niet geheel zeker dat Michaël Schirmer hier voluit de politieke werkelijkheid van zijn tijd op het oog heeft gehad. De voorstellingen die hij gebruikt zijn immers geheel en al die van de profeet Jesaja. Niet onmogelijk, dat hij zich deze voorstellingen als symbolen van een hogere geestelijke werkelijkheid heeft gedacht. Maar toch is het opmerkelijk, dat zijn lied een zo krachtige waarschuwing aan het adres van de machtigen der aarde bevat als strofe 3. (Bron: Een Compendium van Achtergrondinformatie bij de 491 Gezangen uit het Liedboek voor de Kerken).

In dit lied wordt de Heer der Heerlijkheid voorgesteld als degene die gekomen is, degene die zal komen en degene die ook in de huidige tijd doorlopend 'komt'. Op deze manier wordt in het lied de betekenis van de intocht van Jezus in Jeruzalem aan de hand van het kerkelijk jaar weergegeven. In de adventsperiode, waar dit lied in eerste instantie voor bedoeld is, is het komen van Christus immers een belangrijk thema. Maar direct wordt ook al duidelijk dat Christus komt en op weg is naar de passietijd. Zowel de macht als de nederigheid van Christus komen hier naar voren: hij komt "zonder praal en pracht" maar zal uiteindelijk "overwinnen de duivel en zijn macht". (Bron: Christa Reich, Liederkunde zum Evangelischen Gesangbuch).

Muziek

Muziekuitgaven

Zie het artikel Zie Nun jauchzet, all ihr Frommen (melodie) voor een overzicht van alle (orgel)literatuur en koorbewerkingen van deze melodie.

Hymnologische informatie

Jan Popkema maakte de Friese vertaling: Wês optein, jimme frommen

Johann Crüger is ongetwijfeld een van de allerbelangrijkste componisten van melodieën uit heel de geschiedenis van het kerklied. Als we zijn oeuvre overzien, valt ons onmiddellijk op dat er twee stijlen in worden aangetroffen. Aan de ene kant wortelt hij nog in de Renaissance : hij heeft invloed ondergaan van het Geneefse Psalter en is nog niet helemaal losgekomen van de tradities der oude polyfonisten . Tot dit type melodieën behoort een lied als Herzliebster Jesu, was hast du verbrochen? ( Liedboek voor de Kerken , Gezang 181 ). Aan de andere kant is hij toch niet buiten de invloedssfeer van zijn eigen tijd gebleven: een meer harmonisch denken, meer regelmatige accenten die al in de richting van het maatbegrip gaan, vluggere beweging, ritmische figuren. Het is duidelijk dat onze melodie tot dit type behoort. Wat nog aan het oudere type herinnert, is het halfslot aan het einde van de vierde regel, dat op de tonica eindigt - iets wat men in de zestiende eeuw meest deed - en niet op de dominant - waar de zeventiende meer voor geporteerd was.

De melodie heeft de Bar-vorm : de regels 3 en 4 zijn een herhaling van 1 en 2. Verder is regel 7 gelijk aan 6 met uitzondering van de beginnoot. De regels 5-7 bewegen zich in de sfeer van de dominant; de slotregel heeft een duidelijk terugkerende functie. De gepunteerde ritmen 1, 3, 6 en 7 hebben een verfrissende werking. De vroegoptredende sext in regel 1 en 3 bepaalt reeds van het begin af het eigen gezicht van deze welluidende en prettig zingende melodie, die bijna geheel uit secunde schreden bestaat en daardoor practisch wel nergens moeilijkheden zal opleveren.

De melodie onderging in de 18de eeuw enkele misvormingen en is later ook bij een paar andere teksten in gebruik geweest. Terecht is men algemeen weer tot de oorspronkelijke versie van Crüger teruggekeerd. (Bron: Een Compendium van Achtergrondinformatie bij de 491 Gezangen uit het Liedboek voor de Kerken).

Literatuur

  • Arie Eikelboom, Hymnologie: Een geschiedenis van de strofische zang in de westerse christelijke kerk: Deel 6: De ontwikkelingen in de eerste helft van de zeventiende eeuw in Duitsland. Huize Schuyt, 2012.
  • Christa Reich,9: ‘Nun jachzet, all ihr Frommen pp. 10–13 in Liederkunde zum Evangelischen Gesangbuch 13. Onder redactie van Hans-Christian Drömann e.a. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 2007.
  • Een Compendium van Achtergrondinformatie bij de 491 Gezangen uit het Liedboek voor de Kerken, Amsterdam: Prof. Dr. G. Van der Leeuw-stichting, 1977, 346-347.

Externe links