Kerkliedwiki 5 jaar.png
Kom naar de 12e Kerkliedwiki Schrijfdag op 10 november in Amersfoort!
info@kerkmuzieknetwerk.nl
Kerkliedwiki 5 jaar.png Kerkliedwiki bestaat 5 jaar! Wie ons steunt met € 10,- krijgt een leuk aandenken: de unieke Ubi-cari-tas.

De 12e Kerkliedwiki Schrijfdag is op 10 november 2018. Wees welkom en meld je aan: info@kerkmuzieknetwerk.nl

De steppe zal bloeien

Uit Kerkliedwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
De steppe zal bloeien
Het lied van de opstanding
Vorm Strofelied
Herkomst
Taal Nederlands
Land Nederland
Periode 20e eeuw
Tekst
Dichter Huub Oosterhuis
Vertaler Cor Waringa (Fr)
Bijbelplaats Jesaja 35
Psalm 126
Ezechiël 37
Metrisch 6-9-5-8-6-6-6-9-8-6-6-9
Muziek
Componist Antoine Oomen (a)
Willem Vogel (b)
Melodie De steppe zal bloeien (a)
Solmisatie 5-3-4-2-1-3 (a)
5-3-2-2-1-5 (b)
Gebruik
Kerkelijk jaar Paasnacht
Allerheiligen
Voleinding
Liedbundels
Liedboek 2013 608
Tussentijds 49
Gezangen voor Liturgie 591
Oud-Katholiek Gezangboek 519
Evangelische Liedbundel 48
Zangen van Zoeken en Zien 457
 GOTZ 230   LB Fr 608   LvdW 881025 (b)   TT Fr 49   VLB 364   ZGel 4-66 (b)   ZMZ 100 

De steppe zal bloeien is een lied van Huub Oosterhuis. De titel luidt: Het lied van de opstanding. Het is op muziek gezet door Antoine Oomen en ook door Willem Vogel.

Opname beluisteren

Het lied op muziek van Antooine Oomen staat op de CD Laat mij maar zingen 2. Deze opname is gratis te beluisteren via Spotify (inloggen verplicht)

Tekst

De tekst is auteursrechtelijk beschermd en kan daarom hier niet worden weergegeven. De woordwolk geeft een indicatie van de taal die in het lied wordt gebruikt.

Woordwolk liedtekst

Ontstaan

Inhoud

Het lied is gebaseerd op de tekst van Jesaja 35:1-10. Oosterhuis' bewerking van psalm 126 is tamelijk populair geworden: 'Als God ons thuisbrengt uit onze ballingschap, dat zal een droom zijn!' Voor de onverwachte terugkeer uit de vervreemding gebruikt de oorspronkelijke psalmdichter een beeld: 'Zoals een bedding in het woestijnland plotseling volstroomt, bruisend van water....'. In de Negev-woestijn kan, in de regentijd, een volslagen droge bedding heel snel en heel onverwacht veranderen in een kolkende stroom. Zó onverwacht en snel, zo onvoorzien kan God de wanhoop doen keren. Voor de bewoner van het bijbelse land dus, veel meer dan voor ons, een vertrouwd beeld. Ook de profeet Jesaja gebruikt dit beeld in hoofdstuk 35, ooit bij ons bekend als 'de dorre vlakte der woestijnen'. En die zal bloeien.... Ook Huub Oosterhuis gaat de woorden van psalm 126 in dit lied te buiten: hij neemt het beeld van de psalm én de profeet samen, maar verwijst ook naar de rotsen die openbarsten en water geven (zie psalm 114: 8 en het verhaal uit Numeri 20). Bij Oosterhuis loopt dit alles uit op opstanding. Het zijn alle paasverhalen en paaspsalmen. In de derde strofe komen de beelden uit Ezechiël 37 naar voren. De woestijn is de ballingschap is de door waaruit God ons uitleidt en tot nieuw leven roept. (Toelichting ontleend aan 'Lied van de week', oktober 1988.)

Een lieduitleg van Gerard Swüste op de website 2 of 3 bijeen.

Muziek

Dit lied is voornamelijk bekend in de zetting van Antoine Oomen (a). Willem Vogel schreef een zetting (b) waarin de volledige tekst in de mond van de gemeente wordt gelegd. In de melodie van Willem Vogel (b) speelt hij met het hoofd- en nevenaccent van de tekst. Met name door de tweede en derde tel vaak dezelfde noot te geven, krijgt de tweede tel een zwaarder accent, dat anders ten goede van de derde tel zou komen. Hier moet de gemeente misschien even aan wennen, maar des te duidelijker komen opklimmende motieven naar voren op teksten als 'staan vol water, maar dicht' en 'het water zal tintelen, stralen, dorstigen komen en drinken'. Elke strofe wordt door Vogel een toon omhoog getransponeerd. Hierdoor wordt in de laatste strofe een climax van woord en toon bereikt. Met de herhaling van de motieven uit de eerste regel in de laatste regel van de strofe bewerkstelligt de componist een quasi-refreinfunctie. (Toelichting ontleend aan 'Lied van de week', oktober 1988, waarin ook de zettingen met orgelbegeleiding zijn opgenomen.)

Zettingen

Zie het artikel Zie De steppe zal bloeien (melodie) voor een overzicht van alle (orgel)literatuur en koorbewerkingen van deze melodie.

Liturgisch gebruik

Het lied gaat over de opstanding en is dus bij uitstek geschikt voor een Paas-liturgie in de Paaswake of Paasmorgen. Het wordt ook veel gebruikt bij uitvaartdiensten en bij diensten waarin de overledenen worden herdacht.

Hymnologische informatie

Cor Waringa maakte de Friese vertaling: De steppe sil blomkje

Culturele informatie

  • Vanaf 1985 werd het lied gezongen als afsluiting van de jaarlijkse landelijke bijeenkomsten van de Acht Mei Beweging en is daardoor is het het lijflied van deze beweging geworden.
  • In 2006 is het lied 'De steppe zal bloeien' van dichter Huub Oosterhuis en componist Antoine Oomen uitgeroepen tot het mooiste religieuze lied. De luisteraars van de NCRV-radioprogramma's Te Deum Laudamus en Schepper & Co plaatsten dit 'Lied van de opstanding' op de eerste plaats van hun top 10.
  • In 2010 werd het lied samen met een aantal andere door de bisschoppelijke censoren van Den Bosch en Utrecht verboden voor gebruik in de Rooms-Katholieke liturgie. Op 16 maart 2014 woonden beide censoren niettemin het concert bij in het Eindhovens Muziekcentrum onder het motto '1000 stemmen zingen Oosterhuis', ter gelegenheid van de 80ste verjaardag van de tekstdichter. Een van de gezongen én verbannen liederen was 'De steppe zal bloeien'; de zaal stond op dat ogenblik als één man (en vrouw) op; de beide geestelijken bleven zitten. (Bron:wikipedia}.

Literatuur

Toelichtingen:

  • Sytze de Vries/Cor Brandenburg: Lied van de week 881025
  • Continuo: Zingen en spelen, blz.75 (Louis van Tongeren/Siem Groot)
  • Gerard Lukken & Jacques Maas: Dode, sta op, het licht van de morgen : semiotische analyse van twee gezangen van Huub Oosterhuis: De steppe zal bloeien en Lied aan het licht. Instituut voor Christelijk Cultureel Erfgoed (Groningen) / Instituut voor Rituele en Liturgische Studies (Tilburg). ISBN: 978-90-5335-841-2.

Externe links