Kerkliedwiki bundels.png
Wie ons steunt met € 10,- krijgt een leuk aandenken: de unieke Ubi-cari-tas
info@kerkmuzieknetwerk.nl
Kerkliedwiki bundels.png Kerkliedwiki bevat nu informatie over ruim 4.500 liederen! Wie ons steunt met € 10,- krijgt een leuk aandenken: de unieke Ubi-cari-tas.

Hier vind je tips voor het zoeken op deze website. Meer weten of vragen over Kerkliedwiki? info@kerkmuzieknetwerk.nl

't Uur van het scheiden

Uit Kerkliedwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Dit lied is niet te vinden in één van de veelgebruikte liedbundels.
Mogelijk staat het wel in andere liedbundels. Kijk hiervoor in de infobox rechts, onder het kopje 'Liedbundels'.
't Uur van het scheiden
Een lied voor het laatste uur
Vorm Strofelied
Herkomst
Titel Hora novissima
Tekst
Dichter Bernard van Morlas
Vertaler Jan Wit
Bijbelplaats Lucas 12:35-40
2 Korintiërs 5:10
1 Tessalonicenzen 5:1-11
2 Petrus 3:10
Openbaring 20:11-15
Metrisch 5-6-6-4-6-7
Muziek
Componist Frits Mehrtens
Solmisatie 1-2-3-2-7-5-1-2-3-2-7
Gebruik
Thema Levenseinde
Uitvaart
Liedbundels
 ADJ 209b   Min 53   ZGel 2-114 
Jan Wit vertaalde een middeleeuwse liedtekst tot 't Uur van het scheiden. Frits Mehrtens schreef de melodie.

Tekst

Ontstaan

De Nederlandse tekst werd voor het eerst gebruikt bij de uitvaartdienst van de Amsterdamse predikant dr. J.J. Meuzelaar (1919-1962). De thematiek van het levenseinde is duidelijk in allerlei bewoordingen aanwezig. Scheiden, waakzaamheid, bevrijding van angsten, hemelrijk, verhoging van gebogenen, toorn en genade, het laatste gericht : het zijn evenzovele trefwoorden die het 'uur van het scheiden' markeren.

De oorspronkelijke vorm van de middeleeuwse liedtekst 'Hora novissima' bestond uit vijf strofen van telkens twee lange regels. Jan Wit publiceerde zijn vertaling/bewerking in zijn bundel geestelijke liederen, getiteld 'Ministeriale' (Haarlem, 1966).

Zowel binnen- als eindrijmen zijn door de vertaler met groot vakmanschap geplaatst.

Opgemerkt kan worden dat (om technische redenen) de tekst en muziek in de meeste uitgaven in vier regels worden afgedrukt, terwijl de oorspronkelijke vorm dus bestaat uit strofen van telkens twee lange regels. Wim Pendrecht en Wim Kloppenburg besteden hieraan uitvoerige aandacht bij hun bespreking van het 'lied van de maand' in 'Organist en Eredienst' van oktober 2001. Idealiter wordt de tekst van de strofen als volgt afgedrukt: regel 1 (metrum 5 + 6); regel 2 (metrum 6); regel 3 (metrum 4 + 6) en regel 4 (metrum 7).

Muziek

Onderstaande toelichting wordt ontleend aan 'Commentaar bij Zingend Geloven' II-190 (n.b.: oude nummering). In sobere, maar geniale eenvoud volgt deze melodie de tekst 'Hora Novissima'. De weg van het bereiken van 'het nieuwste uur' is geschreven in de vorm van een spiraal... evenals de schematische weergave van de psychische ontwikkeling van een kind of de geschiedenis van de mensheid: langzaam opklimmen - terugval (regressie), iets hoger opklimmen, iets minder laag terugvallen enz. Al in de eerste melodieregel is deze beweging te herkennen, die langzaam en moeizaam verder klimt in regel 2. Het doorklimmen verder omhoog gebeurt in regel 3; de slotregel eindigt niet - zoals te verwachten was - op c, maar valt weer terug 'in de diepte' van g kleine terts. Zo wordt de spiraal omhoog een ronddraaiend wiel, een 'rad van de tijd'.

Mehrtens volgt met motivische herhalingen zo letterlijk het binnenrijm in de tekst. De doorlopende beweging wordt ook nog een onderstreept door het permanent doorbewegende kwartenritme, dat alleen op de twee slotnoten van de regelparen met een halve noot onderbroken wordt.

Literatuur

Toelichting:

  • Organist & Eredienst: okt.2001, blz.212 (W.Pendrecht/W.Kloppenburg)