Kerkliedwiki bundels.png
Wie ons steunt met € 10,- krijgt een leuk aandenken: de unieke Ubi-cari-tas
info@kerkmuzieknetwerk.nl
Kerkliedwiki bundels.png Kerkliedwiki bevat nu informatie over ruim 4.500 liederen! Wie ons steunt met € 10,- krijgt een leuk aandenken: de unieke Ubi-cari-tas.

De eerstvolgende Kerkliedwiki Schrijfdag wordt gehouden in het najaar 2019 in Amersfoort (datum volgt). Aanmelden of meer weten over Kerkliedwiki? info@kerkmuzieknetwerk.nl

Kom tot ons, de wereld wacht

Uit Kerkliedwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Dit lied is te vinden in de volgende veelgebruikte liedbundel(s):
 Liedboek 2013 433   Liedboek voor de kerken Gezang 122   Op Toonhoogte 2015 88   Gezangen voor Liturgie 485   Zingt Jubilate 104   Oud-Katholiek Gezangboek 566 
Mogelijk staat het ook in andere liedbundels. Kijk hiervoor in de infobox rechts, onder het kopje 'Liedbundels'.
Kom tot ons, de wereld wacht
Vorm Strofelied
Herkomst
Titel Nun komm, der Heiden Heiland
Taal Duits
Land Duitsland
Periode 16e eeuw
Tekst
Dichter Martin Luther
Vertaler Jan Willem Schulte Nordholt
Cor Waringa (Fr)
Bijbelplaats Psalm 19:5-6
Johannes 16:28
Metrisch 7-7-7-7
Muziek
Melodie Nun komm, der Heiden Heiland
Herkomst Erfurt 1524
Solmisatie 2-2-1-4-3-2-3-2
Gebruik
Kerkelijk jaar Adventstijd
Kerstnacht
Levavi
Liedbundels
Liedboek 2013 433
Liedboek voor de kerken Gezang 122
Op Toonhoogte 2015 88
Gezangen voor Liturgie 485
Zingt Jubilate 104
Oud-Katholiek Gezangboek 566
 102 Gez 37   Bavo 117   EBG 61   Fil 59   LB Fr 433   LD 735 

Kom tot ons, de wereld wacht is het klassieke lied dat onlosmakelijk verbonden is met de eerste zondag van Advent. Het lied is een vertaling van Nun komm, der Heiden Heiland van Martin Luther (1483-1546). En dat is weer een bewerking van de adventshymne van Aurelius Ambrosius (340-397), bisschop van Milaan. De Latijnse tekst begint met Veni redemptor gentium. De melodie is afgeleid van de Gregoriaanse melodie. De Nederlandse vertaling van het Luther-lied is van Jan Willem Schulte Nordholt.

Opname beluisteren

Martini-orgelvespers, Martinikerk Groningen. Organist: Sietze de Vries
Lied voorafgegaan door orgelspel, de bewerking uit het Orgelbüchlein van Johann Sebastian Bach (BWV 599)

Tekst

1 Komt tot ons, de wereld wacht,
Heiland, kom in onze nacht.
Licht dat in de nacht begint,
kind van God, Maria 's kind.

2 Kind dat uit uw kamer klein,
als des hemels zonneschijn
op de aarde wordt gesteld,
gaat uw weg zoals een held.

3 Gij daalt van de Vader neer
tot de Vader keert Gij weer,
die de hel zijt doorgegaan
en hemelwaarts opgestaan.

4 Uw kribbe blinkt in de nacht
met een ongekende pracht.
Het geloof leeft in dat licht
waarvoor al het duister zwicht.

5 Lof zij God in 't hemelrijk,
Vader, Zoon en Geest gelijk,
nu en overal altijd,
nu en tot in eeuwigheid.

(Liedboek voor de Kerken 1973)


Muziek

Muziekuitgaven

Zie het artikel Zie Nun komm, der Heiden Heiland (melodie) voor een overzicht van alle (orgel)literatuur en koorbewerkingen van deze melodie.

Zie het artikel Zie Veni redemptor gentium (melodie) voor een overzicht van alle (orgel)literatuur en koorbewerkingen van deze melodie.

Hymnologische informatie

  • Cor Waringa maakte de Friese vertaling: Kom no, Heilân, kom mei macht
  • In Colours of Grace is de oorspronkelijke Duitse tekst opgenomen met Engelse en Zweedse vertalingen. De Nederlandse vertaling ontbreekt.
  • 102 Gezangen, 37 heeft een eerdere tekstversie.
  • Filippus, 59 heeft een eerdere tekstversie.
  • Weerklank, 108 heeft een vertaling van Henk van 't Veld, met als beginregel Heiland kom, o kom met haast
  • Gezangboek der Evangelisch-Lutherse Kerk, nr. 1, heeft een eerdere tekstversie uit 1954 opgenomen, met als beginregel Christus, kom, der heid'nen Heer.

Culturele informatie

Dit Luther-koraal was eeuwenlang het Lutherse hoofdlied voor de Adventstijd en is met name in de Barokperiode ontelbare keren voor orgel, koor en andere bezettingen bewerkt. Johann Sebastian Bach schreef twee cantates over dit koraal: in 1714 gebruikte hij al de eerste strofe van het lied voor een cantate Nun komm, der Heiden Heiland (BWV 61), in 1724 zag cantate Nun komm, der Heiden Heiland (BWV 62) het licht. Bovendien schreef hij diverse orgelbewerkingen over dit lied:

  • BWV 599 in a-Moll
  • BWV 659 in g-Moll
  • BWV 660 (Trio super) in g-Moll
  • BWV 661 in g-Moll

Ook vele andere componisten hebben op basis van dit lied composities of arrangementen gemaakt. Enkele voorbeelden:

  • Johann Hermann Schein (1586-1630):
  • Christian Steyer and his Berlin based Jazz & Gospel Choir »Berliner Solistenchor« performing «Alte Weihnachtslieder Neu» for piano and choir (2009):

Bach's bewerkingen van dit koraal voor orgel zijn ook door anderen bewerkt. Bijvoorbeeld deze bewerking van BWV 659:

  • Bach / Busoni, gespeeld door Vladimir Horowitz:

Literatuur

Toelichtingen:

  • Met uw instemming 1-2-32
  • Ignace de Sutter bespreekt dit lied in zijn bundel ‘Psalmen, hymnen en liederen : een tweede reeks hymnologische studies over het kerklied in de oecumene’, 1978, ISBN 9026478135, p. 13-21.
  • Continuo, Zingen en spelen, blz. 2 (Louis van Tongeren/Siem Groot)
  • Organist & Eredienst, dec.1995, blz.241 (Mieke Breij/Klaas Tjitte de Jong)
  • Liederkunde zum Evangelischen Gesangbuch 12-3 (Andreas Marti)
  • Arie Eikelboom, Hymnologie II, blz. 66-71

Externe links

  • Een zeer uitgebreide analyse van het Nederlandse lied en de bronnen door Dick Wursten
  • Beknopt artikel over het koraal Nun komm, der Heiden Heiland op Wikipedia.
  • Uitgebreid artikel over het koraal Nun komm, der Heiden Heiland op de Duitse Wikipedia (Duits).