Lof aan de God van Israël

Dit lied is te vinden in de volgende veelgebruikte liedbundel(s):

Gereformeerd Kerkboek Gezang 48 Weerklank 48
Mogelijk staat het ook in andere liedbundels. Kijk hiervoor in de infobox rechts, onder het kopje 'Liedbundels'.

Lof zij den God van Israël De lofzang van Zacharias
Vorm	Strofelied
Herkomst
Taal	Nederlands
Land	Nederland
Periode	1773
Tekst
Dichter	Genootschap Laus Deo, Salus Populo (a) Anka Brands (b)
Bijbelplaats	Lucas 1:68-79 Psalm 105:8-11 Jesaja 9:1 Jesaja 40:3 Maleachi 3:3 Matteüs 3:3 Lucas 3:4 Lucas 1:57-79
Canticum	Lofzang van Zacharias
Metrisch	8-8-8-8-8-8-7-10-8-10 (1-4 (a)) 8-8-8-8 (5 (a)) 8-8-8-8-8-8-7-10-8-10 (b)
Muziek
Componist	Wolfgang Dachstein
Melodie	An Wasserflüssen Babylon
Herkomst	Teutsch Kirchenamt, Straatsburg 1525
Solmisatie	5-6-5-3-5-4-4-3
Gebruik
Kerkelijk jaar	Adventstijd Kersttijd
Liturgie	Rond de Schriften
Getijde v/d dag	Ochtend
Bijbels persoon	Zacharias
Thema	Verwachting
Trefwoord	HC Zondag 5 Van de voldoening HC Zondag 14 Van des Heilands ontvangenis en geboorte
Liedbundels
Gereformeerd Kerkboek Gezang 48
Weerklank 48
Psalmberijming van 1773 Gezang 3
Hervormde Bundel 1938 C
Op Toonhoogte 77
E&R-liedbundel 1 89

Lof zij den God van Israël is een gezang met als titel Lofzang van Zacharias geschreven door Genootschap Laus Deo, Salus Populo op de melodie van An Wasserflüssen Babylon (melodie) van Wolfgang Dachstein.

Lof aan de God van Israël is een berijming door Anka Brands.

De Lofzang van Zacharias maakt onderdeel uit van de drie cantica die hun oorsprong hebben in het evangelie van Lucas: het Magnificat (de Lofzang van Maria), het Benedictus (de Lofzang van Zacharias) en het Nunc Dimittis (de Lofzang van Simeon).

Tekst

DE LOFZANG VAN ZACHARIAS

1
Lof zij den God van Israël,
den Heer’, Die aan Zijn erfvolk dacht,
en door Zijn liefderijk bestel,
verlossing heeft teweeggebracht,
een hoorn des heils heeft opgerecht;
’t geen Davids huis was toegezegd,
dat wil Hij ons nu schenken.
Gelijk Gods trouw, van ’s aardrijks ochtendstond,
door der profeten wijzen mond,
Zich hiertoe aan de vaderen verbond.

2
God had hun tot hun troost gemeld,
hoe Zijn genâ ons redden zou
van onzer haat’ren wreed geweld.
Nu blijkt Zijn onverwrikb’re trouw,
nu toont Hij Zijn barmhartigheid,
vanouds den vaad’ren toegezeid;
en dat Hij wil gedenken
aan ’t heilverbond, aan dien gestaafden eed,
dien Hij weleer aan Abram deed,
aan Zijn verbond, dat van geen wank’len weet.

3
Hij speld’ ons, dat wij t’ allen tijd’,
wanneer die blijde heildag rees,
van ’s vijands dienstbaar juk bevrijd,
Hem dienen zouden zonder vrees,
naar ’t heilig recht, in ware deugd.
O dierbaar kind, o stof van vreugd,
geschenk van ’t Alvermogen,
elk noem’ u Gods profeet, en geev’ u eer.
Gij treedt voor ’t aanschijn van den Heer’,
en baant Zijn weg door leven en door leer.

4
Dus wordt des Heeren volk geleid
door ’t licht, dat nu ontstoken is,
tot kennis van de zaligheid,
in hunne schuldvergiffenis;
die nooit in schoner glans verscheen,
dan nu, door Gods barmhartigheên.
Die, met ons lot bewogen,
om ons van zond’ en ongeval t’ ontslaan,
een ster in Jakob op doet gaan,
de zon des heils doet aan de kimmen staan.

5
Voor elk, die in het duister dwaalt,
verstrekt deez’ zon een helder licht,
dat hem in schâuw des doods bestraalt,
op ’t vredepad zijn voeten richt.

Ontstaan

Anka Brands gebruikte voor haar berijming de melodie van An Wasserflüssen Babylon, de melodie waarop de Lofzang van Zacharias al sinds de zestiende eeuw door Nederlandse protestanten wordt gezongen. Brands negeerde bij het berijmen bijna alle melismen die componist Wolfgang Dachstein in zijn melodie aanbracht, zoals Johannes Eusebius Voet ook al deed in 1773. Alleen in negende regel heeft Brands een lettergreep op twee noten.

Inhoud

Zacharias zingt zijn lied als hij zij stem weer terug heeft. Vanwege zijn ongeloof over de zwangerschap van zijn vrouw kon hij lange tijd niet spreken. Hij looft God over de redding van Israël. Vervolgens spreekt hij zijn pasgeboren zoon Johannes (de Doper) aan als wegbereider van Jezus. Zacharias noemt Jezus (die nog geboren moet worden) 'het licht dat het duister overstraalt'.

Muziek

Muziekuitgaven

Zie An Wasserflüssen Babylon (melodie) voor een overzicht van alle (orgel)literatuur en koorbewerkingen van deze melodie.

Begeleidingsbundel bij het Gereformeerd Kerkboek. Muziekuitgeverij Nootzaak, Zutphen, www.dirkzwart.com.

Hymnologische informatie

• De muzieknotatie in het Gereformeerd Kerkboek en Weerklank bij dit lied verschilt op een aantal punten. In het Gereformeerd Kerkboek heeft het lied geen enkele rust, in Weerklank na elke regel. Verder zijn er melodische verschillen in de regels 6 (toevallige verhoging), 7, 9 en 10.
• Een oudere berijming Lof zij de(n) God van Israël was in de Hervormde Bundel 1938 bijgevoegd als Gezang C, Deze versie, met een enkele aanpassing is ook opgenomen in de Geestelijke Liederenschat 1935

Literatuur

Een uitvoerige bespreking van de ontstaansgeschiedenis van dit lied is te vinden op p. 376-386 van Heilige gezangen : herkomst, ontwikkeling en receptie van de lofzangen in het psalmboek van Dathenus en de 'Eenige Gezangen' in de Staatsberijming van 1773 van Jaco van der Knijff. Apeldoorn : Labarum Academic, 2018, ISBN 9789402906332.

Voetnoten

Dit artikel is helaas nog slechts een beginnetje. Kerkliedwiki nodigt u uit uw kennis te delen door het artikel te verbeteren.

De Lofzang van Zacharias maakt onderdeel uit van de drie cantica die hun oorsprong hebben in het evangelie van Lucas: het Magnificat (de Lofzang van Maria), het Benedictus (de Lofzang van Zacharias) en het Nunc Dimittis (de Lofzang van Simeon).

Ontstaan

Anka Brands gebruikte voor haar berijming de melodie van An Wasserflüssen Babylon, de melodie waarop de Lofzang van Zacharias al sinds de zestiende eeuw door Nederlandse protestanten wordt gezongen. Brands negeerde bij het berijmen bijna alle melismen die componist Wolfgang Dachstein in zijn melodie aanbracht, zoals Johannes Eusebius Voet ook al deed in 1773. Alleen in negende regel heeft Brands een lettergreep op twee noten.

Inhoud

Zacharias zingt zijn lied als hij zij stem weer terug heeft. Vanwege zijn ongeloof over de zwangerschap van zijn vrouw kon hij lange tijd niet spreken. Hij looft God over de redding van Israël. Vervolgens spreekt hij zijn pasgeboren zoon Johannes (de Doper) aan als wegbereider van Jezus. Zacharias noemt Jezus (die nog geboren moet worden) 'het licht dat het duister overstraalt'.

Muziek

Muziekuitgaven

Zie An Wasserflüssen Babylon (melodie) voor een overzicht van alle (orgel)literatuur en koorbewerkingen van deze melodie.

Begeleidingsbundel bij het Gereformeerd Kerkboek. Muziekuitgeverij Nootzaak, Zutphen, www.dirkzwart.com.

Hymnologische informatie

• De muzieknotatie in het Gereformeerd Kerkboek en Weerklank bij dit lied verschilt op een aantal punten. In het Gereformeerd Kerkboek heeft het lied geen enkele rust, in Weerklank na elke regel. Verder zijn er melodische verschillen in de regels 6 (toevallige verhoging), 7, 9 en 10.
• Een oudere berijming Lof zij de(n) God van Israël was in de Hervormde Bundel 1938 bijgevoegd als Gezang C, Deze versie, met een enkele aanpassing is ook opgenomen in de Geestelijke Liederenschat 1935

Literatuur

Een uitvoerige bespreking van de ontstaansgeschiedenis van dit lied is te vinden op p. 376-386 van Heilige gezangen : herkomst, ontwikkeling en receptie van de lofzangen in het psalmboek van Dathenus en de 'Eenige Gezangen' in de Staatsberijming van 1773 van Jaco van der Knijff. Apeldoorn : Labarum Academic, 2018, ISBN 9789402906332.